{"id":2629,"date":"2021-05-14T11:48:33","date_gmt":"2021-05-14T11:48:33","guid":{"rendered":"https:\/\/aplaw.pl\/?p=2629"},"modified":"2021-05-14T11:48:33","modified_gmt":"2021-05-14T11:48:33","slug":"niewlasciwe-korzystanie-z-kamer-moze-skutkowac-naruszeniem-wielu-przepisow-w-tym-dotyczacych-ochrony-danych-osobowych-prawa-cywilnego-ochrony-dobr-osobistych-oraz-praw-innych-osob-przebywajacych-w","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/aplaw.pl\/en\/publications\/niewlasciwe-korzystanie-z-kamer-moze-skutkowac-naruszeniem-wielu-przepisow-w-tym-dotyczacych-ochrony-danych-osobowych-prawa-cywilnego-ochrony-dobr-osobistych-oraz-praw-innych-osob-przebywajacych-w\/","title":{"rendered":"Niew\u0142a\u015bciwe korzystanie z kamer mo\u017ce skutkowa\u0107 naruszeniem wielu przepis\u00f3w, w tym dotycz\u0105cych ochrony danych osobowych, prawa cywilnego, ochrony d\u00f3br osobistych oraz praw innych os\u00f3b przebywaj\u0105cych w zasi\u0119gu monitoringu – pisz\u0105 w Rzeczpospolitej Artur Piechocki i Katarzyna Gorzkowska"},"content":{"rendered":"
Niew\u0142a\u015bciwe korzystanie z kamer mo\u017ce skutkowa\u0107 naruszeniem wielu przepis\u00f3w, w tym dotycz\u0105cych ochrony danych osobowych, prawa cywilnego, ochrony d\u00f3br osobistych oraz praw innych os\u00f3b przebywaj\u0105cych w zasi\u0119gu monitoringu.<\/strong><\/div>\n
\n
\n

Coraz wi\u0119cej os\u00f3b instaluje obecnie monitoring wideo dla cel\u00f3w czysto prywatnych, niezwi\u0105zanych z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 gospodarcz\u0105. Przyczyn takich decyzji mo\u017ce by\u0107 wiele. Niew\u0105tpliwie, jednym z powod\u00f3w jest potrzeba poczucia bezpiecze\u0144stwa, kt\u00f3re daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 podgl\u0105dania podczas nieobecno\u015bci, w czasie rzeczywistym, mieszkania czy domu. Z kolei osoby, kt\u00f3re w przesz\u0142o\u015bci do\u015bwiadczy\u0142y negatywnych zdarze\u0144, jak w\u0142amanie do mieszkania, piwnicy, zniszczenie pojazdu w gara\u017cu, zazwyczaj instaluj\u0105 monitoring w celu rejestrowania obrazu na potrzeby ustalenia to\u017csamo\u015bci sprawc\u00f3w ewentualnych przest\u0119pstw. Zdarzaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce sytuacje, gdy decyzja o monta\u017cu kamer zostaje podj\u0119ta na skutek niew\u0142a\u015bciwego zachowania s\u0105siad\u00f3w, kt\u00f3rzy np. wyrzucaj\u0105 \u015bmieci do cudzego ogr\u00f3dka, nie sprz\u0105taj\u0105 po swoim pupilu.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n

WA\u017bNE!<\/h2>\n

Coraz wi\u0119kszym zainteresowaniem w\u015br\u00f3d konsument\u00f3w ciesz\u0105 si\u0119 kamery IP, jak r\u00f3wnie\u017c urz\u0105dzenia zaliczane do tzw. internetu rzeczy. W konsekwencji, ka\u017cda zainteresowana osoba, bez wi\u0119kszych problem\u00f3w jest w stanie dokona\u0107 zakupu kamery i innego sprz\u0119tu niezb\u0119dnego do wykonywania monitoringu.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Z jednej strony wzrost zainteresowania indywidualnym monitoringiem mo\u017ce sprzyja\u0107 zwi\u0119kszeniu poczucia bezpiecze\u0144stwa. Z drugiej strony, d\u0105\u017cenie do wewn\u0119trznego komfortu wi\u0105\u017ce si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z problemami. Przede wszystkim niewiele os\u00f3b ma \u015bwiadomo\u015b\u0107 w jaki spos\u00f3b nale\u017cy u\u017cywa\u0107 posiadanych urz\u0105dze\u0144, aby nie narazi\u0107 si\u0119 na konsekwencje prawne. W niniejszym artykule om\u00f3wiono podstawowe zagadnienia dotycz\u0105ce stosowania monitoringu przez osoby fizyczne w indywidualnych celach.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Czy RODO ma zastosowanie?<\/h2>\n

W przypadku monitoringu wideo kwesti\u0105 zasadnicz\u0105 jest ustalenie, czy jego stosowanie wi\u0105\u017ce si\u0119 z konieczno\u015bci\u0105 stosowania przepis\u00f3w dotycz\u0105cych ochrony danych osobowych w my\u015bl rozporz\u0105dzenia Parlamentu Europejskiego i Rady 2016\/679 (dalej: \u201eRODO”). Co prawda w tre\u015bci art. 2 ust. 2 lit c RODO wskazano, \u017ce rozporz\u0105dzenie nie ma zastosowania w przypadku przetwarzania danych osobowych przez osoby fizyczne w zakresie czynno\u015bci o czysto osobistym lub domowym charakterze. Niemniej jednak, przytoczony przepis nie oznacza automatycznego wy\u0142\u0105czenia stosowania regulacji dotycz\u0105cych ochrony danych osobowych w ka\u017cdym przypadku, gdy system monitoringu jest instalowany i wykorzystywany przez osoby fizyczne do ich w\u0142asnych, prywatnych cel\u00f3w.<\/p>\n<\/div>\n

\n

WA\u017bNE!<\/h2>\n

To, czy korzystanie z monitoringu b\u0119dzie podlega\u0142o wy\u0142\u0105czeniu z zastosowania RODO zale\u017cy od wielu czynnik\u00f3w, takich jak min. miejsce zainstalowania kamer, obszar obj\u0119ty ich zasi\u0119giem. Istotne b\u0119dzie, w jakim miejscu osoba decyduje si\u0119 umie\u015bci\u0107 kamery, np. wewn\u0105trz w\u0142asnego mieszkania, na terenie w\u0142asnej posesji, czy na elewacji budynku sp\u00f3\u0142dzielni lub wsp\u00f3lnoty mieszkaniowej, na \u015bcianie klatki schodowej, itp.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Nale\u017cy tak\u017ce odr\u00f3\u017cni\u0107 sytuacje, gdy kamery rejestruj\u0105 wy\u0142\u0105cznie obszar prywatnego mieszkania lub prywatnej posesji, od rejestrowania obszaru og\u00f3lnodost\u0119pnego, czy cz\u0119\u015bci wsp\u00f3lnej nieruchomo\u015bci. Mo\u017ce si\u0119 bowiem zdarzy\u0107, \u017ce kamera zamontowana w granicach prywatnej posesji nagrywa tak\u017ce osoby przemieszczaj\u0105ce si\u0119 po chodniku lub s\u0105siad\u00f3w.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Obj\u0119cie monitoringiem przestrzeni wykraczaj\u0105cej poza obszar prywatnego mieszkania nale\u017cy bowiem uzna\u0107 jako dzia\u0142anie niezaliczaj\u0105ce si\u0119 do czynno\u015bci o czysto osobistym lub domowym charakterze, co zreszt\u0105 potwierdzi\u0142 Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci Unii Europejskiej w sprawie C 212\/13 (sprawa Rynes), kwalifikuj\u0105c wykorzystywanie systemu kamer w celu ochrony w\u0142asno\u015bci, zdrowia i \u017cycia w\u0142a\u015bcicieli domu, kt\u00f3ry to system monitoruje r\u00f3wnie\u017c przestrze\u0144 publiczn\u0105, jako czynno\u015b\u0107 niestanowi\u0105c\u0105 przetwarzania danych w ramach czynno\u015bci o czysto osobistym lub domowym charakterze. W takim przypadku, zastosowanie znajd\u0105 zasady okre\u015blone w RODO.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Wspomniane rozporz\u0105dzenie dotyczy przetwarzania danych osobowych, przez co nale\u017cy rozumie\u0107 min. dokonywanie w spos\u00f3b zautomatyzowany lub cz\u0119\u015bciowo zautomatyzowany operacji na danych osobowych, w postaci utrwalania, czy przechowywania danych osobowych (art. 4 pkt 2 RODO). Przy czym przez \u201edane osobowe” nale\u017cy rozumie\u0107 wszelkie informacje o osobie fizycznej, kt\u00f3ra jest zidentyfikowana lub mo\u017ce zosta\u0107 zidentyfikowana (art. 4 pkt 1 RODO). Niew\u0105tpliwie dost\u0119pne systemy monitoringu umo\u017cliwiaj\u0105 zapisanie zarejestrowanego obrazu i nast\u0119pnie jego przechowywanie na twardych dyskach, serwerach (w tak\u017ce w tzw. \u201echmurze”). Trzeba tak\u017ce podkre\u015bli\u0107, \u017ce przy u\u017cyciu monitoringu zazwyczaj dochodzi do utrwalenia wizerunku, sylwetki os\u00f3b przebywaj\u0105cych w obszarze obj\u0119tym zasi\u0119giem kamer. Zarejestrowany obraz mo\u017ce by\u0107 zatem wystarczaj\u0105cy dla ustalenia to\u017csamo\u015bci nagranych os\u00f3b.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Obowi\u0105zki administratora<\/h2>\n

Zgodnie z art. 13 RODO na administratorze ci\u0105\u017cy szereg obowi\u0105zk\u00f3w, jak, np.: okre\u015blenie celu przetwarzania danych osobowych, czy okresu przechowywania danych osobowych. Ponadto jest odpowiedzialny za przekazanie podmiotowi danych (w tym przypadku osobie rejestrowanej przez monitoring) informacji na temat przys\u0142uguj\u0105cych jej praw, w zwi\u0105zku z przetwarzaniem danych osobowych. W przypadku monitoringu wykraczaj\u0105cego poza \u015bci\u015ble prywatn\u0105 nieruchomo\u015b\u0107, o celu i sposobie jego funkcjonowania, narz\u0119dziach, okresie przechowywania nagra\u0144, decyduje osoba dysponuj\u0105ca lokalem lub posesj\u0105 (na podstawie prawa w\u0142asno\u015bci, stosunku sp\u00f3\u0142dzielczego, wzgl\u0119dnie stosunku cywilnoprawnego jak umowa najmu, itp.), kt\u00f3ra instaluje monitoring wideo we w\u0142asnych celach, niezwi\u0105zanych z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 gospodarcz\u0105, w tym zawodow\u0105.<\/p>\n<\/div>\n

\n

W takim przypadku, zgodnie z art. 4 pkt 7) RODO, taka osoba b\u0119dzie administratorem danych osobowych. W zwi\u0105zku z czym, b\u0119d\u0105 na niej zatem ci\u0105\u017cy\u0142y powinno\u015bci zwi\u0105zane z przetwarzaniem danych osobowych, jak r\u00f3wnie\u017c b\u0119dzie ponosi\u0142a ewentualn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 w przypadku niedope\u0142nienia obowi\u0105zk\u00f3w. Warto zaznaczy\u0107, \u017ce zazwyczaj, na terenie budynk\u00f3w wielorodzinnych funkcjonuje ju\u017c monitoring wideo zainstalowany przez sp\u00f3\u0142dzielni\u0119 lub wsp\u00f3lnot\u0119 mieszkaniow\u0105, do kt\u00f3rej nale\u017cy dany obszar. Mo\u017ce si\u0119 zatem zdarzy\u0107, \u017ce na terenie budynku b\u0119d\u0105 funkcjonowa\u0142y niezale\u017cne systemy monitoringu, za kt\u00f3re odpowiedzialno\u015b\u0107 b\u0119d\u0105 ponosi\u0142y inne podmioty (tj. mieszkaniec i np. wsp\u00f3lnota mieszkaniowa, niezale\u017cnie).<\/p>\n<\/div>\n

\n

WA\u017bNE!<\/h2>\n

Obszar obj\u0119ty monitoringiem powinien zosta\u0107 oznaczony przez osob\u0119, kt\u00f3ry stosuje monitoring niezale\u017cnie od oznacze\u0144 zamieszczonych przez wsp\u00f3lnot\u0119 mieszkaniow\u0105, czy sp\u00f3\u0142dzielni\u0119.<\/p>\n<\/div>\n

\n

W miejscach widocznych powinny zosta\u0107 umieszczone obrazki przedstawiaj\u0105ce kamer\u0119 oraz informacje dotycz\u0105ce to\u017csamo\u015bci administratora danych osobowych, kontaktu z administratorem, celu przetwarzania (w tym o prawnie uzasadnionych interesach), prawach podmiot\u00f3w danych (os\u00f3b, kt\u00f3re zostan\u0105 nagrane), informacje o tym komu zostan\u0105 udost\u0119pnione nagrania, informacja o okresie przechowywania nagra\u0144, informacja o ewentualnym przekazywaniu danych osobowych do pa\u0144stw trzecich.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Istotne zagadnienie stanowi r\u00f3wnie\u017c ustalenie podstawy prawnej uzasadniaj\u0105cej stosowanie monitoringu, w tym przetwarzania danych osobowych przy jego u\u017cyciu. Przetwarzanie danych osobowych musi by\u0107 zgodne z prawem. W tym przypadku powinien zosta\u0107 spe\u0142niony jeden z wymog\u00f3w okre\u015blonych w tre\u015bci art. 6 RODO. W analizowanej sytuacji za zastosowaniem monitoringu wideo mo\u017ce przemawia\u0107 umotywowana konieczno\u015b\u0107 ochrony os\u00f3b i mienia, co stanowi prawnie uzasadniony interes administratora danych osobowych (art. 6 ust. 1 lit f RODO). Dopuszczalno\u015b\u0107 stosowania tej podstawy prawnej potwierdzi\u0142 Trybuna\u0142 Sprawiedliwo\u015bci Unii Europejskiej, kt\u00f3ry w uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie C-212\/13 (sprawa Rynes) stwierdzi\u0142, \u017ce ochrona os\u00f3b i mienia mo\u017ce zosta\u0107 uznana za uzasadniony interes administratora.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Miejsce umieszczenia kamer ma znaczenie<\/h2>\n

Stosowanie monitoringu wideo mo\u017ce si\u0119 wi\u0105za\u0107 z szeregiem obowi\u0105zk\u00f3w administracyjnych, jak uzyskanie uprzedniej zgody w\u0142a\u015bciciela terenu. Oczywi\u015bcie konkretne rozwi\u0105zanie, b\u0119dzie zale\u017ca\u0142o od tytu\u0142u prawnego do nieruchomo\u015bci. Na przyk\u0142ad w\u0142a\u015bciciel domu jednorodzinnego mo\u017ce, co do zasady samodzielnie podejmowa\u0107 decyzje. W wielu przypadkach osoba zainteresowana monta\u017cem indywidualnego monitoringu mo\u017ce by\u0107 wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicielem nieruchomo\u015bci, czy cz\u0142onkiem wsp\u00f3lnoty mieszkaniowej lub cz\u0142onkiem sp\u00f3\u0142dzielni lub po prostu najemc\u0105 lokalu.<\/p>\n<\/div>\n

\n

WA\u017bNE!<\/h2>\n

W przypadku budynk\u00f3w wielorodzinnych kamery cz\u0119sto montowane s\u0105 na klatkach (np. na klatce schodowej, czy nad drzwiami wej\u015bciowymi do mieszkania), w gara\u017cu podziemnym, czy na zewn\u0119trznej elewacji budynku (np. od strony ogr\u00f3dka przylegaj\u0105cego do mieszkania osoby instaluj\u0105cej monitoring). Tego typu dzia\u0142ania stanowi\u0105 ingerencj\u0119 w obszar przeznaczony do wsp\u00f3lnego u\u017cytkowania.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Zgodnie z tre\u015bci\u0105 art. 140 Kodeksu cywilnego (dalej: \u201eKc”) w\u0142a\u015bciciel co prawda mo\u017ce, z wy\u0142\u0105czeniem innych os\u00f3b, korzysta\u0107 z rzeczy zgodnie ze spo\u0142eczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, jednak nie jest to uprawnienie bezwzgl\u0119dne, gdy\u017c podlega ograniczeniom okre\u015blonym ustawami i zasadami wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego. Ponadto, w przypadku wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci ka\u017cdy ze wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicieli jest uprawniony do korzystania z rzeczy wsp\u00f3lnej w takim zakresie, jaki daje si\u0119 pogodzi\u0107 ze wsp\u00f3\u0142posiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozosta\u0142ych wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicieli (art. 206 Kc). Natomiast ingerencja np. w elewacj\u0119 nie b\u0119dzie si\u0119 mie\u015bci\u0142a w zakresie korzystania z cz\u0119\u015bci wsp\u00f3lnej budynku, w ramach udzia\u0142u w nieruchomo\u015bci przys\u0142uguj\u0105cego danemu w\u0142a\u015bcicielowi lokalu.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Powy\u017cszy wniosek zosta\u0142 zawarty w uzasadnieniu wyroku S\u0105du Apelacyjnego w Bia\u0142ymstoku: \u201eUmieszczenie na elewacji budynku szyldu (reklamy dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej cz\u0142onka wsp\u00f3lnoty) wykracza poza zakres korzystania z cz\u0119\u015bci wsp\u00f3lnej nieruchomo\u015bci w ramach przys\u0142uguj\u0105cego w\u0142a\u015bcicielowi lokalu udzia\u0142u.”. (uzasadnienie wyroku SA w Bia\u0142ymstoku z 28 stycznia 2020 r. w sprawie o sygn. akt I ACa 369\/19). Podobnie w przypadku kamery i tabliczki informuj\u0105cej o prywatnym monitoringu, konieczne b\u0119dzie wyst\u0105pienie o udzielenie zgody przez pozosta\u0142ych wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicieli (wzgl\u0119dnie przez wsp\u00f3lnot\u0119 mieszkaniow\u0105) na ich monta\u017c. Podobna sytuacja b\u0119dzie mia\u0142a miejsce odno\u015bnie do terenu nale\u017c\u0105cego do sp\u00f3\u0142dzielni mieszkaniowej.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Monitoring, a prawo do prywatno\u015bci<\/h2>\n

Instaluj\u0105c kamery nale\u017cy uwzgl\u0119dni\u0107 prawo do prywatno\u015bci s\u0105siad\u00f3w i innych os\u00f3b przebywaj\u0105cych w obszarze obj\u0119tym zasi\u0119giem kamer. Monitoring nie mo\u017ce nadmiernie ingerowa\u0107 w stref\u0119 prywatno\u015bci. Przede wszystkim obszar obj\u0119ty monitoringiem powinien zosta\u0107 w odpowiedni, widoczny spos\u00f3b oznakowany. Obowi\u0105zek ten wynika r\u00f3wnie\u017c z RODO. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce osobom przebywaj\u0105cym na terenie obj\u0119tym monitoringiem nadal przys\u0142uguje prawo do prywatno\u015bci. niezale\u017cnie od uzyskanej zgody na zainstalowanie monitoringu wideo, jak r\u00f3wnie\u017c oznakowania obj\u0119tego monitoringiem obszaru. S\u0105siad b\u0105d\u017a inna osoba trzecia, kt\u00f3ra czuje, \u017ce jej dobra osobiste (w tym przypadku prawo do prywatno\u015bci) s\u0105 naruszane, mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 z pow\u00f3dztwem cywilnym o ochron\u0119 swoich d\u00f3br osobistych.<\/p>\n

Article: https:\/\/www.rp.pl\/Firma\/305139982-Jak-stosowac-monitoring-zgodnie-zprawem.html?cid<\/a><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

[\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51],"tags":[],"class_list":["post-2629","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-publications"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/aplaw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2629","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/aplaw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/aplaw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aplaw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aplaw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2629"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/aplaw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2629\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/aplaw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2629"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/aplaw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2629"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/aplaw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2629"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}