Kolejne pa\u0144stwo na \u015bwiecie bierze si\u0119 za hejt w sieci. Na razie starcza mu odwagi, stanowczo\u015bci i determinacji. Natomiast nie wiemy jak sko\u0144cz\u0105 si\u0119 te plany regulacyjne. Tym razem Australia chce zmusi\u0107 platformy spo\u0142eczno\u015bciowe do zdemaskowania internetowych trolli. Brzmi znajomo? Tak, poniewa\u017c podobne przepisy zwalczaj\u0105ce hejt w sieci opracowuje UE i inne kraje na \u015bwiecie. Efekty? Na razie nie ma \u017cadnych, ale to nie znaczy, \u017ce walka si\u0119 sko\u0144czy\u0142a.<\/p>\n
Serwis Reuters poinformowa\u0142 28 listopada o nowych planach rz\u0105du australijskiego. Pa\u0144stwo to wprowadzi przepisy, kt\u00f3re sprawi\u0105, \u017ce giganci medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych podadz\u0105 wszelkie dane u\u017cytkownik\u00f3w, kt\u00f3rzy zamieszczaj\u0105 znies\u0142awiaj\u0105ce komentarze. Takie plany legislacyjne zapowiedzia\u0142 premier Scott Morrison<\/p>\n
\u2013 \u015awiat online nie powinien by\u0107 Dzikim Zachodem, gdzie boty, bigoci, trolle i inni kr\u0105\u017c\u0105 anonimowo i mog\u0105 krzywdzi\u0107 ludzi \u2013 powiedzia\u0142 Morrison podczas telewizyjnej konferencji prasowej. \u2013 To nie jest to, co mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107 w prawdziwym \u015bwiecie i nie ma powodu, aby mog\u0142o to mie\u0107 miejsce w \u015bwiecie cyfrowym \u2013 doda\u0142.<\/p>\n
Kwestia jest bardzo powa\u017cna i wydaje si\u0119, \u017ce australijscy trolle wcale nie ust\u0119puj\u0105 tym wschodnim, lub znanym nam z polskiego podw\u00f3rka. Do tego stopnia, \u017ce spraw\u0105 zaj\u0105\u0142 si\u0119 australijski s\u0105d najwy\u017cszy. Orzek\u0142, \u017ce wydawc\u00f3w odpowiedzialnych za publiczne, znies\u0142awiaj\u0105ce komentarze na forach internetowych mo\u017cna oskar\u017cy\u0107 i nawet aresztowa\u0107. Efekt? CNN zablokowa\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 komentowania swoich post\u00f3w na Facebooku dla Australijczyk\u00f3w.<\/p>\n
Nowe przepisy maj\u0105 wprowadzi\u0107 mechanizm skarg, dzi\u0119ki czemu je\u015bli kto\u015b uzna, \u017ce \u200b\u200bjest znies\u0142awiany, zastraszany lub atakowany w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 za\u017c\u0105da\u0107 od platformy usuni\u0119cia materia\u0142\u00f3w. Je\u015bli tak si\u0119 nie stanie, Facebook czy Twitter b\u0119d\u0105 musieli poda\u0107 dane komentatora. Brzmi bardzo uczciwie, prawda?<\/p>\n
Przypomnijmy, \u017ce nie jest o pierwszy taki moment, kiedy australijski rz\u0105d bierze si\u0119 za cyfrowe regulacje. Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce ju\u017c w lutym 2021 roku Australia przeprowadzi\u0142 istn\u0105 batali\u0119 z Facebookiem i po cz\u0119\u015bci Google. Opracowywane wtedy przepisy planowane przez australijski rz\u0105d mia\u0142y uderzy\u0107 we wszechmocne big techy. Wspomniane koncerny mia\u0142y by\u0107 zmuszone zap\u0142aci\u0107 wydawcom za tre\u015bci, w tym tak\u017ce za linki publikowane np. na fanpage\u2019ach. W odwecie Facebook zablokowa\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 publikacji tre\u015bci australijski medi\u00f3w na prawie tydzie\u0144.<\/p>\n
Po tych siedmiu dniach, kt\u00f3re wstrz\u0105sn\u0119\u0142y \u015bwiatem medi\u00f3w i technologii Facebook i rz\u0105d Australii podali sobie r\u0119ce. W oficjalnym o\u015bwiadczeniu przedstawiciele australijskiego rz\u0105du poinformowali, \u017ce po rozmowach osi\u0105gni\u0119to porozumienie.<\/p>\n
\u201eBan na newsy\u201d zosta\u0142 zdj\u0119ty, a przedstawiciele medi\u00f3w australijskich zacz\u0119li rozmowy z Facebookiem na temat zwi\u0119kszenia kwot wp\u0142ywaj\u0105cych z reklam. Czy dzi\u015b australijskie media s\u0105 bogatsze z tego wzgl\u0119du? Na razie nie ma danych, kt\u00f3re by na to bezpo\u015brednio wskazywa\u0142y.<\/p>\n
Przepisy procedowane w Australii nie s\u0105 rozwi\u0105zaniem prze\u0142omowym, gdy\u017c podobne regulacje funkcjonuj\u0105 w poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stwach Unii Europejskiej. Wprowadzenie podobnych rozwi\u0105za\u0144 stanowi przedmiot debaty publicznej r\u00f3wnie\u017c w Polsce.<\/p>\n
\u2013 Na prze\u0142omie 2020\/2021 roku opublikowany zosta\u0142 projekt ustawy o ochronie wolno\u015bci s\u0142owa w internetowych serwisach spo\u0142eczno\u015bciowych. W projekcie przewidziano obowi\u0105zki operator\u00f3w internetowych serwis\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych posiadaj\u0105cych co najmniej milion zarejestrowanych u\u017cytkownik\u00f3w \u2013 informuje Katarzyna Gorzkowska, prawnik w kancelarii APLAW Artur Piechocki.<\/strong><\/p>\n Projekt ten okre\u015bla obowi\u0105zki, jakie operator musia\u0142by podj\u0105\u0107 w zwi\u0105zku z opublikowaniem tre\u015bci o charakterze bezprawnym, czyli tre\u015bci naruszaj\u0105cych dobra osobiste, stanowi\u0105cych dezinformacj\u0119, tre\u015bci o charakterze przest\u0119pnym, a tak\u017ce tre\u015bci, kt\u00f3re naruszaj\u0105 dobre obyczaje. Do takich obowi\u0105zk\u00f3w nale\u017cy ustanowienie wewn\u0119trznego post\u0119powania kontrolnego w sprawach, kt\u00f3rych przedmiotem s\u0105 reklamacje u\u017cytkownik\u00f3w w zakresie rozpowszechnienia tre\u015bci o charakterze bezprawnym. Zgodnie z projektem ustawy takie post\u0119powanie musia\u0142oby by\u0107 prowadzone w j\u0119zyku polskim. Operator musia\u0142by tak\u017ce wprowadzi\u0107 system zg\u0142aszania i rozpatrywania reklamacji u\u017cytkownik\u00f3w serwisu. Natomiast uwzgl\u0119dnienie reklamacji wi\u0105za\u0142oby si\u0119 z uniemo\u017cliwieniem rozpowszechnianie bezprawnych tre\u015bci.<\/p>\n \u2013 Projekt ustawy przewiduje ponadto dodatkowe uprawnienia dla prokuratora. Chodzi o mo\u017cliwo\u015b\u0107 bezpo\u015bredniego zwr\u00f3cenia si\u0119 do operatora lub jego przedstawiciela o nades\u0142anie informacji, w szczeg\u00f3lno\u015bci dotycz\u0105cych danych okre\u015blaj\u0105cych u\u017cytkownika oraz publikacji zamieszczonych w internetowym serwisie spo\u0142eczno\u015bciowym. Ponadto, w okre\u015blonych przypadkach (np. tre\u015bci pornograficznych) prokurator m\u00f3g\u0142by nakaza\u0107 operatorowi uniemo\u017cliwienie dost\u0119pu do takich tre\u015bci \u2013 dodaje Katarzyna Gorzkowska.<\/strong><\/p>\n Co istotne, projekt przewidywa\u0142 zmian\u0119 Kodeksu post\u0119powania cywilnego i wprowadzenie post\u0119powania o ochron\u0119 d\u00f3br osobistych przeciwko osobom o nieustalonej to\u017csamo\u015bci. Nowa procedura umo\u017cliwi\u0142aby dochodzenie roszcze\u0144 w post\u0119powaniu cywilnym bez konieczno\u015bci wskazywania danych osobowych sprawcy. Post\u0119powanie mog\u0142oby zosta\u0107 wszcz\u0119te w sytuacji, gdy osoba poszkodowana np. obra\u017aliwym wpisem (tj. pow\u00f3d) nie zna imienia i nazwiska lub adresu miejsca zamieszkania czy siedziby pozwanego.<\/p>\n W takiej sytuacji wystarczy\u0142by oznaczenie operatora, wskazanie bezprawnej publikacji, w tym wpis\u00f3w, zdj\u0119\u0107, nagra\u0144 audio oraz wideo z podaniem adresu URL zasobu danych internetowych, na kt\u00f3rym zosta\u0142y opublikowane, daty i godziny publikacji oraz nazwy profilu lub loginu u\u017cytkownika, o ile b\u0119dzie to mo\u017cliwe. Ponadto, o\u015bwiadczenie powoda, \u017ce podj\u0105\u0142 pr\u00f3b\u0119 powiadomienia pozwanego o zamiarze wytoczenia przeciwko niemu pow\u00f3dztwa albo o\u015bwiadczenie, \u017ce powiadomienie takie nie by\u0142o mo\u017cliwe wraz z podaniem przyczyny.<\/p>\n \u2013 Ze wzgl\u0119du na krytyk\u0119 zaproponowanych rozwi\u0105za\u0144, ustawa do dzisiaj pozostaje na etapie projektu. Nale\u017cy jednak zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce aktualnie osoba pokrzywdzona np. obra\u017aliwym wpisem, kt\u00f3ra zosta\u0142a zniewa\u017cona, lub kt\u00f3rej dobra osobiste zosta\u0142y naruszone w inny spos\u00f3b, ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 dochodzenia swoich praw zar\u00f3wno w post\u0119powaniu cywilnym, jak i r\u00f3wnie\u017c w post\u0119powaniu karnym. Obecne rozwi\u0105zania nie s\u0105 jednak doskona\u0142e i w praktyce osoba poszkodowana napotyka na drodze wiele komplikacji. Przede wszystkim ustalenie to\u017csamo\u015bci sprawcy zazwyczaj nastr\u0119cza wiele trudno\u015bci, gdy\u017c ze wzgl\u0119du na ochron\u0119 danych osobowych operatorzy serwis\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych odmawiaj\u0105 ujawniania danych os\u00f3b publikuj\u0105cych tre\u015bci. Dlatego dochodzenie praw przewa\u017cnie wi\u0105\u017ce si\u0119 z konieczno\u015bci\u0105 zainicjowania post\u0119powania karnego, w ramach kt\u00f3rego dane s\u0105 ustalane przez s\u0105d lub organy \u015bcigania. \u2013 zauwa\u017ca ekspertka z kancelarii APLAW Artur Piechocki.<\/strong><\/p>\n Wielu ekspert\u00f3w zastanawia si\u0119 jednak, czy nowe regulacje id\u0105 w duchu z liter\u0105 ochrony praw cz\u0142owieka, praw do wolno\u015bci s\u0142owa czy wypowiedzi. Kto ma decydowa\u0107 o tym, co jest znies\u0142awieniem, pom\u00f3wieniem czy zwyk\u0142ym hejtem, a mo\u017ce po prostu krytyk\u0105 na serwisie spo\u0142eczno\u015bciowym. Oczywi\u015bcie takie sprawy b\u0119dzie rozstrzyga\u0142 p\u00f3\u017aniej s\u0105d. Natomiast w pierwszym etapie musi to zrobi\u0107 serwis, ewentualnie system, jakiego u\u017cywa. To znowu niesie ze sob\u0105 kwestie wykorzystania serwis\u00f3w jako narz\u0119dzi walki politycznej. Nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o ew. b\u0142\u0119dach, jakie mog\u0105 si\u0119 pojawi\u0107, mniej lub bardziej zamierzonych.<\/p>\n Pa\u0144stwa te\u017c mog\u0105 wykorzystywa\u0107 nowe, powstaj\u0105ce prawo. \u201eChcesz prowadzi\u0107 u nas biznes, pewne komentarze musz\u0105 znikn\u0105\u0107\u201d. Ju\u017c dzi\u015b serwisy spo\u0142eczno\u015bciowe reaguj\u0105 na naciski du\u017cych rynk\u00f3w, kt\u00f3re nie \u017cycz\u0105 sobie pewnych informacji. Wyobra\u017amy sobie, \u017ce polski rz\u0105d zabroni Facebookowi negatywnie komentowa\u0107 dzia\u0142ania premiera czy prezydenta. I absolutnie nie ma to znaczenia, kto b\u0119dzie aktualnie u w\u0142adzy. Te wszystkie zarzuty, czy te\u017c wskazywane zagro\u017cenia nale\u017cy w nowym prawie uj\u0105\u0107. Aby nie myli\u0107 krytyki ze znies\u0142awieniem.<\/p>\n Czy teoretycznie jest mo\u017cliwe, aby m\u00f3c prze\u015bledzi\u0107 setki milion\u00f3w komentarzy publikowanych dzie\u0144 w dzie\u0144? Patrz\u0105c na to co si\u0119 dziej tylko na polskich portalach, wida\u0107, \u017ce trudno walczy\u0107 z mow\u0105 nienawi\u015bci czy hejtem. Dzi\u015b serwisy maj\u0105 proste programy odsiewaj\u0105ce mow\u0119 nienawi\u015bci\u00a0 za pomoc\u0105 s\u0142\u00f3w kluczowych. Oczywi\u015bcie internauci skutecznie je omijaj\u0105, wykorzystuj\u0105c coraz to nowe sposoby wplatania w s\u0142owa znak\u00f3w interpunkcyjnych, zast\u0119puj\u0105cych litery itd. Wiele serwis\u00f3w w og\u00f3le nie martwi si\u0119 kwestiami prawnymi, zwi\u0105zanymi z publikowanymi na ich stronie komentarzami. Mo\u017ce zatem sztuczna inteligencja pomo\u017ce?<\/p>\n Niestety i tu dzia\u0142a to niebyt skutecznie. Facebook odrobi\u0142 troch\u0119 prac\u0119 domow\u0105 i zaczyna na powa\u017cnie walczy\u0107 hejtem, pom\u00f3wieniami i znies\u0142awianiem oraz mow\u0105 nienawi\u015bci. Koncern przekonuje nawet, \u017ce wykorzystywane przez niego algorytmy\u00a0 sztucznej inteligencji zdo\u0142a\u0142y zredukowa\u0107 mow\u0119 nienawi\u015bci o 50 proc.\u00a0na serwisie. Je\u015bli jednak spojrzymy na tre\u015bci, jakie pojawiaj\u0105 si\u0119 pod postami, to serwis spo\u0142eczno\u015bciowy nadal ma spory problem. By\u0107 mo\u017ce algorytmy jeszcze nie s\u0105 na tyle skuteczne, a mo\u017ce po prostu z hejtem walczy\u0107 si\u0119 nie da tymi sposobami. Natomiast najwa\u017cniejsze w tej kwestii jest wytrwa\u0142o\u015b\u0107. Nie mo\u017cna porzuci\u0107 walki, tylko szuka\u0107 skutecznych rozwi\u0105za\u0144. Miejmy nadziej\u0119, \u017ce zar\u00f3wno Australii czy Unii Europejskiej a tym samym Polsce walka z mow\u0105 nienawi\u015bci si\u0119 uda. Tak\u017ce na serwisach spo\u0142eczno\u015bciowych.<\/p>\n Author: Tomasz Jurczak (HomoDigital.pl)<\/p>\nOperator danych musi wzi\u0105\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107<\/h3>\n
Ustawa na etapie projektu<\/h3>\n
Co jest znies\u0142awieniem, a co mo\u017ce nim by\u0107?<\/h3>\n
Nadz\u00f3r b\u0119dzie bardzo trudny<\/h3>\n