{"id":3494,"date":"2022-11-02T10:19:43","date_gmt":"2022-11-02T10:19:43","guid":{"rendered":"https:\/\/aplaw.pl\/?p=3494"},"modified":"2022-11-02T10:19:43","modified_gmt":"2022-11-02T10:19:43","slug":"artur-piechocki-and-katarzyna-gorzkowska-in-rzeczpospolita-compensation-for-privacy-infringement-in-the-internet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/aplaw.pl\/en\/publications\/artur-piechocki-and-katarzyna-gorzkowska-in-rzeczpospolita-compensation-for-privacy-infringement-in-the-internet\/","title":{"rendered":"Artur Piechocki and Katarzyna Gorzkowska in Rzeczpospolita “Compensation for privacy infringement in the Internet”"},"content":{"rendered":"

Bezprawne przetwarzanie danych osobowych, stanowi coraz cz\u0119stsz\u0105 przyczyn\u0119 dochodzenia zado\u015b\u0107uczynienia na drodze s\u0105dowej. Warunkiem do wyst\u0105pienia z takim roszczeniem jest doznanie przez osob\u0119 uprawnion\u0105 szkody maj\u0105tkowej lub niemaj\u0105tkowej.<\/strong><\/p>\n

Pod koniec sierpnia pojawi\u0142y si\u0119 doniesienia o pozwaniu jednego z gigant\u00f3w technologicznych za dzia\u0142ania polegaj\u0105ce na naruszeniu prywatno\u015bci u\u017cytkownik\u00f3w sieci internet. W P\u00f3\u0142nocnym Dystrykcie Kalifornii w S\u0105dzie Okr\u0119gowym Stan\u00f3w Zjednoczonych (USA) mia\u0142 zosta\u0107 wniesiony pozew zbiorowy przeciwko firmie Oracle. Zapocz\u0105tkowane post\u0119powanie ma by\u0107 zwi\u0105zane z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 Oracle polegaj\u0105c\u0105 na \u015bledzeniu aktywno\u015bci w internecie 5 mld u\u017cytkownik\u00f3w. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 mia\u0142a przynie\u015b\u0107 spore profity dzi\u0119ki handlowaniu pozyskanymi danymi za po\u015brednictwem platformy Oracle Data Marketplace. Z relacji powod\u00f3w wynika, \u017ce bezprawnie przetwarzane dane osobowe zawieraj\u0105 mi\u0119dzy innymi: nazwiska, adresy domowe, e-maile, informacje o zakupach oraz lokalizacji fizycznej, dochodach, zainteresowaniach, pogl\u0105dach politycznych oraz zawieraj\u0105 opis dzia\u0142alno\u015bci w \u015bwiecie wirtualnym. Wed\u0142ug powod\u00f3w dzia\u0142anie przypisywane Oracle ma stanowi\u0107 naruszenie zasad prywatno\u015bci obowi\u0105zuj\u0105cych w stanie Kalifornia, jak r\u00f3wnie\u017c narusza\u0107 stanowe prawo o nieuczciwej konkurencji. Powodowie twierdz\u0105 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce praktyki Oracle naruszaj\u0105 federaln\u0105 ustaw\u0119 o pods\u0142uchach. Sprawa zapewne znajdzie sw\u00f3j fina\u0142 dopiero za kilka miesi\u0119cy, b\u0105d\u017a nawet lat.<\/p>\n

Sprawa Oracle jest kolejn\u0105 pr\u00f3b\u0105 dochodzenia roszcze\u0144 za naruszenia przepis\u00f3w dotycz\u0105cych ochrony prywatno\u015bci i danych osobowych. W przesz\u0142o\u015bci podejmowano ju\u017c pr\u00f3by pozywania np. Googla. Coraz cz\u0119\u015bciej podobne sprawy znajduj\u0105 sw\u00f3j fina\u0142 r\u00f3wnie\u017c przed s\u0105dami w Polsce.<\/p>\n

Dopuszczalno\u015b\u0107 dochodzenia odszkodowania<\/h2>\n

W Polsce (jak r\u00f3wnie\u017c innych pa\u0144stwach cz\u0142onkowskich Unii Europejskiej) zasady, jakim podlega przetwarzanie danych osobowych uregulowane s\u0105 w rozporz\u0105dzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016\/679 z\u00a0dnia 27 kwietnia 2016 r. (w\u00a0skr\u00f3cie: \u201eRODO\u201d). Jak wynika z art. 82 ust. 1 RODO ka\u017cda osoba, kt\u00f3ra w wyniku naruszenia przepis\u00f3w RODO dozna\u0142a szkody maj\u0105tkowej lub niemaj\u0105tkowej, ma prawo uzyska\u0107 od administratora lub podmiotu przetwarzaj\u0105cego odszkodowanie za poniesion\u0105 szkod\u0119.<\/p>\n

Zatem RODO przewiduje mo\u017cliwo\u015b\u0107 dochodzenia rekompensaty od administratora danych, czyli podmiotu, kt\u00f3ry odpowiada za proces przetwarzania danych osobowych (art. 4 pkt 7 RODO) lub od podmiotu przetwarzaj\u0105cego, tj. podmiotu wykonuj\u0105cego na zlecenie administratora danych osobowych okre\u015blone procesy na danych osobowych (art. 4 pkt 8 RODO). Nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce w tre\u015bci RODO nie zosta\u0142y okre\u015blone zasady, na jakich dopuszczone zosta\u0142o dochodzenie roszcze\u0144. Ta materia zosta\u0142a natomiast uregulowana w ustawie z 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (w skr\u00f3cie: \u201eUodo\u201d). Zgodnie z art. 92 wspomnianej ustawy w kwestii dochodzenia roszcze\u0144 zastosowanie znajd\u0105 zasady okre\u015blone w Kodeksie cywilnym (w skr\u00f3cie: \u201eKc\u201d). Oznacza to, \u017ce do roszcze\u0144 z tytu\u0142u naruszenia przepis\u00f3w o ochronie danych zastosowanie mog\u0105 znale\u017a\u0107 np. przepisy art. 415 Kc dotycz\u0105ce odpowiedzialno\u015bci z tytu\u0142u czyn\u00f3w niedozwolonych, czy przepisy art. 23 i 24 Kc dotycz\u0105ce naruszenia d\u00f3br osobistych oraz powi\u0105zany z nimi przepis art. 448 Kc.<\/p>\n

Warunki wyst\u0105pienia z\u00a0roszczeniem<\/h2>\n

Jak zosta\u0142o wspomniane, warunkiem do wyst\u0105pienia z\u00a0roszczeniami jest doznanie przez osob\u0119 uprawnion\u0105 (podmiot danych) szkody maj\u0105tkowej lub niemaj\u0105tkowej (art. 82 ust. 1 RODO). Przez szkod\u0119 maj\u0105tkow\u0105 nale\u017cy rozumie\u0107 strat\u0119 w maj\u0105tku poszkodowanego, kt\u00f3r\u0105 da si\u0119 bezpo\u015brednio wyrazi\u0107 w pieni\u0105dzu (np. w wyniku kradzie\u017cy \u015brodk\u00f3w zgromadzonych na rachunku bankowym spowodowanej bezprawnym ujawnieniem przez bank danych logowania posiadacza rachunku). Przy czym szkoda maj\u0105tkowa mo\u017ce mie\u0107 tak\u017ce posta\u0107 utraconych korzy\u015bci. Z\u00a0kolei szkod\u0119 niemaj\u0105tkow\u0105 nale\u017cy rozumie\u0107 jako krzywd\u0119, czyli wszelkie negatywne skutki w sferze cielesnej i\u00a0psychicznej poszkodowanego. Krzywd\u0119 mo\u017cna zatem rozumie\u0107 jako naruszenie d\u00f3br i\u00a0interes\u00f3w uprawnionego, kt\u00f3re nie wp\u0142ywa bezpo\u015brednio na stan maj\u0105tku poszkodowanego, ale powoduje negatywne skutki dla psychiki (np. cierpienia psychiczne), czy b\u00f3l.<\/p>\n

Uzyskanie korzystnego wyroku w post\u0119powaniu cywilnym b\u0119dzie wymaga\u0142o spe\u0142nienia dodatkowych wymog\u00f3w, jak chocia\u017cby wykazania winy pozwanego (w przypadku pr\u00f3by wykazania zaistnienia deliktu), czy bezprawno\u015bci (w przypadku naruszenia d\u00f3br osobistych).<\/p>\n

Dane osobowe a dobra osobiste<\/h2>\n

W przypadku d\u00f3br osobistych ochrona prawna jest udzielana w odniesieniu do konkretnego dobra, kt\u00f3re zostanie zidentyfikowane jako zagro\u017cone lub naruszone cudzym bezprawnym dzia\u0142aniem. Przy czym nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce same dane osobowe nie s\u0105 to\u017csame z dobrami osobistymi. Dlatego naruszenie przepis\u00f3w o ochronie danych osobowych nie b\u0119dzie automatycznie wi\u0105za\u0142o si\u0119 z\u00a0naruszeniem d\u00f3br osobistych. W praktyce oznacza to, \u017ce mo\u017ce doj\u015b\u0107 do naruszenia przepis\u00f3w, ale nie oznacza to, \u017ce jednocze\u015bnie dojdzie do naruszenia d\u00f3br osobistych.<\/p>\n

W orzecznictwie uznano, \u017ce w wyniku naruszenia przepis\u00f3w o ochronie danych osobowych mo\u017ce doj\u015b\u0107 np. do naruszenia dobra osobistego w postaci czci. Jedna ze spraw dotyczy\u0142a zaniechania podmiotu prowadz\u0105cego wyszukiwark\u0119 internetow\u0105 (S\u0105d Najwy\u017cszy, sygn. akt I CSK 690\/17). Zaniechanie podmiotu polega\u0142o na niezaprzestaniu przetwarzania danych osobowych ze wzgl\u0119du na szczeg\u00f3ln\u0105 sytuacj\u0119 podmiotu tych danych. Przy czym s\u0105d zaznaczy\u0142, \u017ce w normalnych warunkach dzia\u0142ania wyszukiwarki internetowej nie mo\u017cna uzna\u0107 za \u017ar\u00f3d\u0142o pierwotnego naruszenia czci. Takiego naruszenia dopuszcza si\u0119 osoba wprowadzaj\u0105ca do sieci tre\u015bci naruszaj\u0105ce cze\u015b\u0107 innej osoby z mechanizmem zwielokrotniaj\u0105cym i pog\u0142\u0119biaj\u0105cym zasi\u0119g dokonanego ju\u017c naruszenia. Przewinienie dostawcy wyszukiwarki polega\u0142o na tym, \u017ce maj\u0105c wiedz\u0119 nie zareagowa\u0142 i nie zaprzesta\u0142 udost\u0119pniania w wynikach wyszukiwania tre\u015bci naruszaj\u0105cych dobra powoda. Zaniechanie mog\u0142o uzasadnia\u0107 przypisanie obs\u0142uguj\u0105cemu wyszukiwark\u0119 jego w\u0142asnej odpowiedzialno\u015bci za naruszenie d\u00f3br osobistych.<\/p>\n

\n
\n
<\/picture><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

Kolejna sprawa dotyczy\u0142a naruszenia d\u00f3br osobistych przez bank (S\u0105d Apelacyjny w\u00a0Katowicach, sygn. akt I ACa 1202\/17). Klient zarzuci\u0142 bankowi bezprawne przetwarzanie jego danych osobowych i\u00a0n\u0119kanie go propozycjami zawarcia um\u00f3w dotycz\u0105cych produkt\u00f3w bankowych. W tej sprawie s\u0105d uzna\u0142, \u017ce odszkodowanie nie przys\u0142ugiwa\u0142o albowiem nie dosz\u0142o do naruszenia prawa do prywatno\u015bci. Zdaniem s\u0105du naruszenie mia\u0142oby miejsce, gdyby pow\u00f3d, mimo swojego sprzeciwu by\u0142 zmuszony do odbioru po\u0142\u0105cze\u0144 telefonicznych nachalnych telemarketer\u00f3w w spos\u00f3b ci\u0105g\u0142y. Cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 po\u0142\u0105cze\u0144 musia\u0142aby zak\u0142\u00f3ca\u0107 zwyk\u0142y rytm codziennego \u017cycia powoda. Tymczasem pow\u00f3d nie wykaza\u0142 takiej sytuacji.<\/p>\n

Naruszenie prawa do prywatno\u015bci w zwi\u0105zku z przetwarzaniem danych osobowych, stanowi coraz cz\u0119stsz\u0105 przyczyn\u0119 dochodzenia zado\u015b\u0107uczynienia na drodze s\u0105dowej. Mimo, \u017ce nadal nie zosta\u0142a wypracowana jedna, uniwersalna definicja prywatno\u015bci, S\u0105d Najwy\u017cszy uzna\u0142, i\u017c dokonuj\u0105c wyk\u0142adni sfery \u017cycia prywatnego nale\u017cy w ka\u017cdym przypadku uwzgl\u0119dnia\u0107 indywidualne okoliczno\u015bci charakteryzuj\u0105ce okre\u015blon\u0105 sytuacj\u0119. Z kolei Europejski Trybuna\u0142 Praw Cz\u0142owieka (w skr\u00f3cie: \u201eETPC\u201d) opowiada si\u0119 za bardzo szerokim rozumieniem prywatno\u015bci. Zdaniem ETPC ochrona prywatno\u015bci powinna obejmowa\u0107 zar\u00f3wno sfer\u0119 dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej, jak r\u00f3wnie\u017c zawodowej. Przyjmuje si\u0119, \u017ce ochronie powinna podlega\u0107 min. sfera dotycz\u0105ca sytuacji maj\u0105tkowej jednostki, kt\u00f3ra mo\u017ce dozna\u0107 naruszenia w przypadku ujawnienia informacji o stanie rachunku bankowego (co powinno dotyczy\u0107 tak\u017ce przedsi\u0119biorcy). Podobnie prawo do prywatno\u015bci mo\u017ce zosta\u0107 naruszone w przypadku zarejestrowania zachowania za po\u015brednictwem monitoringu (kt\u00f3ry jest coraz cz\u0119\u015bciej stosowany min. na prywatnych osiedlach).<\/p>\n

Zwi\u0105zek przyczynowy<\/h2>\n

Nast\u0119pn\u0105, istotn\u0105 kwesti\u0119 w przypadku dochodzenia roszcze\u0144, stanowi konieczno\u015b\u0107 wykazania zwi\u0105zku przyczynowego (art. 361 \u00a7 1 Kc), tj. udowodnienia, \u017ce szkoda wynika z konkretnego dzia\u0142ania lub zaniechania w zakresie przepis\u00f3w o ochronie danych osobowych. Oznacza to, \u017ce nale\u017cy wykaza\u0107, i\u017c to dane naruszenie spowodowa\u0142o negatywne dla poszkodowanego skutki.<\/p>\n

Dotychczasowe orzecznictwo<\/h2>\n

Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce zosta\u0142y ju\u017c wydane wyroki uznaj\u0105ce roszczenia zwi\u0105zane z naruszeniem przepis\u00f3w o ochronie danych osobowych. Jako przyk\u0142ad mo\u017cna wskaza\u0107 spraw\u0119, w kt\u00f3rej poszkodowany domaga\u0142 si\u0119 kwoty 10 tys. z\u0142 w ramach zado\u015b\u0107uczynienia za ujawnienie osobie nieuprawnionej jego danych osobowych w ramach prowadzonego post\u0119powania przed ubezpieczycielem. S\u0105d uwzgl\u0119dni\u0142 racje powoda, ale przyzna\u0142 mu ni\u017csze zado\u015b\u0107uczynienie. Rekompensata zosta\u0142a zas\u0105dzona wy\u0142\u0105cznie w kwocie 1,5 tys z\u0142. Zdaniem s\u0105du bezprawne przekazanie danych nie wi\u0105za\u0142o si\u0119 z negatywnymi konsekwencjami, jak n\u0119kanie czy pr\u00f3by zaci\u0105gni\u0119cia zobowi\u0105za\u0144 na konto poszkodowanego (S\u0105d Okr\u0119gowy w Warszawie, sygn. akt XXV C 2596\/19).<\/p>\n

Zado\u015b\u0107uczynienie w wy\u017cszej kwocie (10 tys. z\u0142) uzyska\u0142a kilka lat temu poszkodowana, kt\u00f3rej dane osobowe zawarte w dokumentach aplikacyjnych wyciek\u0142y z jednego z bank\u00f3w (S\u0105d Apelacyjny w Warszawie, sygn. akt VI ACa 208\/12). W wyniku dzia\u0142ania haker\u00f3w dane poszkodowanej (jak r\u00f3wnie\u017c dane innych os\u00f3b) wyciek\u0142y. W efekcie poszkodowana otrzymywa\u0142a wiele maili, wiadomo\u015bci sms i telefon\u00f3w od obcych os\u00f3b. Poszkodowana mi\u0119dzy innymi otrzymywa\u0142a propozycje erotyczne. W tym przypadku negatywne konsekwencje wycieku danych dla sfery \u017cycia prywatnego poszkodowanej by\u0142y niezaprzeczalne.<\/p>\n

To, czy konkretne zdarzenie skutkowa\u0142o doznaniem krzywdy nie jest jednak oczywiste. Podobnie trudno\u015bci mo\u017ce przysporzy\u0107 wykazanie rozmiaru krzywdy. Przy ocenie rozmiaru doznanej krzywdy nale\u017cy uwzgl\u0119dni\u0107 zar\u00f3wno czynnik subiektywny (czyli perspektyw\u0119 samego pokrzywdzonego), jak r\u00f3wnie\u017c czynnik obiektywny (czyli perspektyw\u0119 obiektywn\u0105 przeci\u0119tnej osoby, kt\u00f3rej dotkn\u0119\u0142oby podobne zdarzenie). Do istotnych, tak\u017ce branych pod uwag\u0119 element\u00f3w nale\u017c\u0105 min.: nasilenie i czas trwania krzywdy; stopie\u0144 zawinienia sprawcy, kt\u00f3ry mo\u017ce powodowa\u0107 zwi\u0119kszenie ujemnych prze\u017cy\u0107 poszkodowanego; motywacja sprawcy, czy dosz\u0142o do wyrz\u0105dzenia krzywdy w\u00a0obecno\u015bci os\u00f3b trzecich, w\u00a0\u015brodkach masowego przekazu; zachowanie samego pokrzywdzonego, w szczeg\u00f3lno\u015bci czy z jego strony nast\u0105pi\u0142a jaka\u015b forma retorsji za doznan\u0105 krzywd\u0119.<\/p>\n

Rodzaj i rozmiar doznanego uszczerbku b\u0119dzie w praktyce przek\u0142ada\u0142 si\u0119 na wysoko\u015b\u0107 zas\u0105dzonego zado\u015b\u0107uczynienia.<\/p>\n

Publication: https:\/\/www.rp.pl\/dane-osobowe\/art37097261-odszkodowanie-za-naruszenie-prywatnosci-w-internecie<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

[\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3491,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51],"tags":[],"class_list":["post-3494","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-publications"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/aplaw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3494","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/aplaw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/aplaw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aplaw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aplaw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3494"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/aplaw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3494\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aplaw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3491"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/aplaw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3494"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/aplaw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3494"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/aplaw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3494"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}