{"id":3908,"date":"2023-05-03T16:26:40","date_gmt":"2023-05-03T16:26:40","guid":{"rendered":"https:\/\/aplaw.pl\/?p=3908"},"modified":"2023-05-03T16:33:18","modified_gmt":"2023-05-03T16:33:18","slug":"3908","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/aplaw.pl\/en\/publications\/3908\/","title":{"rendered":"Pursuant to current copyrights, the algorythms cannot be treated as authors. Therefore they cannot be attributed with personal copyrights neither with proprietary copyrights to the generated content. It is worth to consider whether an authorship shall be attributed to a GSI user – Artur Piechocki and Katarzyna Gorzkowska write in Gazeta Prawna"},"content":{"rendered":"
\n

Cz\u0142owiek czy maszyna? Czy algorytmom mo\u017cna przypisa\u0107 autorstwo?<\/h1>\n<\/header>\n
\n
\n
\n
<\/figure>\n
Sztuczna inteligencja sta\u0142a si\u0119 narz\u0119dziem coraz ch\u0119tniej wykorzystywanym w ramach tzw. \u201esztucznej tw\u00f3rczo\u015bci\u201d (ang. Artificial creativity<\/em>, computational creativity). <\/em>Za\u0142o\u017ceniem tej koncepcji jest projektowanie algorytm\u00f3w w taki spos\u00f3b, aby odwzorowywa\u0142y zachowanie cz\u0142owieka, w szczeg\u00f3lno\u015bci symulowa\u0142y proces kreatywno\u015bci przypisywany cz\u0142owiekowi.<\/div>\n
\n
\n
\n

Narz\u0119dzia s\u0142u\u017c\u0105ce do generowania tre\u015bci istniej\u0105 od wielu lat, ale dopiero popularno\u015b\u0107 ChatGPT, czy Midjourney spowodowa\u0142a, \u017ce powstaje coraz wi\u0119cej wytwor\u00f3w dzia\u0142ania algorytm\u00f3w. Ze wzgl\u0119du na specyfik\u0119 dzia\u0142ania takich narz\u0119dzi, udzia\u0142 cz\u0142owieka w procesie sztucznej tw\u00f3rczo\u015bci budzi w\u0105tpliwo\u015bci i bywa kwestionowany. Coraz cz\u0119\u015bciej stawiane jest pytanie, czy to algorytmom mo\u017cna przypisa\u0107 autorstwo, analogicznie jak w przypadku cz\u0142owieka tw\u00f3rcy (np. pisarza, kompozytora).<\/p>\n

Jak dzia\u0142a generatywna sztuczna inteligencja?<\/h2>\n

Generatywna sztuczna inteligencja (ang. generative artificial intelligence<\/em>, w skr\u00f3cie: \u201eGSI\u201d) jest technologi\u0105 umo\u017cliwiaj\u0105c\u0105 tworzenie nowych tre\u015bci na podstawie fragment\u00f3w ju\u017c istniej\u0105cych danych. W zale\u017cno\u015bci od rodzaju wykorzystywanego narz\u0119dzia, takimi danymi mog\u0105 by\u0107 obrazy, teksty, czy d\u017awi\u0119ki. Algorytmy generuj\u0105 nowe dane wyj\u015bciowe w oparciu o dane, na kt\u00f3rych zosta\u0142y \u201ewytrenowane\u201d.<\/p>\n

Opisuj\u0105c dzia\u0142anie GSI nie mo\u017cna pomija\u0107 roli u\u017cytkownika narz\u0119dzia. Aktywno\u015b\u0107 u\u017cytkownika polega na dostarczaniu danych w postaci podpowiedzi (ang. prompt<\/em>), czyli wskazaniu algorytmom po\u017c\u0105danego efektu ko\u0144cowego. Podpowiedzi mog\u0105 mie\u0107 r\u00f3\u017cny poziom szczeg\u00f3\u0142owo\u015bci.<\/p>\n

W jaki spos\u00f3b kwalifikowa\u0107 wytwory sztucznej inteligencji?<\/h2>\n

Dokonuj\u0105c oceny wytwor\u00f3w sztucznej inteligencji niezb\u0119dne jest odwo\u0142anie si\u0119 do ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokreswnych (w skr\u00f3cie: \u201euPrAut.\u201d). Zgodnie z tre\u015bci\u0105 art. 1 ust. 1 uPrAut., przez \u201eutw\u00f3r\u201d nale\u017cy rozumie\u0107 \u201eka\u017cdy przejaw dzia\u0142alno\u015bci tw\u00f3rczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezale\u017cnie od warto\u015bci, przeznaczenia i sposobu wyra\u017cenia<\/em>\u201d. Na gruncie przepis\u00f3w \u201eutw\u00f3r\u201d powinien posiada\u0107 okre\u015blone cechy. Przede wszystkim musi stanowi\u0107 przejaw dzia\u0142alno\u015bci tw\u00f3rczej. Utw\u00f3r powinien posiada\u0107 indywidualny charakter, czyli odr\u00f3\u017cnia\u0107 si\u0119 od istniej\u0105cych dzie\u0142. Ponadto, musi stanowi\u0107 wy\u0142\u0105cznie efekt dzia\u0142alno\u015bci cz\u0142owieka.<\/p>\n

Na gruncie przepis\u00f3w uPrAut. samych algorytm\u00f3w nie mo\u017cna zatem uzna\u0107 za tw\u00f3rc\u0119. St\u0105d nie mog\u0105 im przys\u0142ugiwa\u0107 autorskie prawa osobiste, ani prawa maj\u0105tkowe do wygenerowanych tre\u015bci. Nale\u017cy si\u0119 jednak zastanowi\u0107, czy autorstwo nale\u017cy przypisa\u0107 u\u017cytkownikowi narz\u0119dzi GSI.<\/p>\n

R\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 wspomagan\u0105 komputerowo i tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 komputerow\u0105<\/h2>\n

Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 wspomagana komputerowo (ang. computer assisted creativity<\/em>) jest powszechnym zjawiskiem i wi\u0105\u017ce si\u0119 z korzystaniem z powszechnie dost\u0119pnych kreator\u00f3w tekst\u00f3w, muzyki, grafiki, itp. (np. word). Co do zasady w\u0105tpliwo\u015bci nie budz\u0105 sytuacje korzystania z technicznych rozwi\u0105za\u0144 umo\u017cliwiaj\u0105cych uzewn\u0119trznienie pomys\u0142u. Korzystanie z takich narz\u0119dzi nie pozbawia ich u\u017cytkownik\u00f3w statusu autor\u00f3w. U\u017cytkownik\/ tw\u00f3rca mo\u017ce samodzielnie dokonywa\u0107 zmian parametr\u00f3w do momentu powstania efektu, kt\u00f3ry odpowiada jego koncepcji.<\/p>\n

W przypadku pos\u0142ugiwania si\u0119 GSI, przypisanie autorstwa u\u017cytkownikowi mo\u017ce by\u0107 bardziej skomplikowane. Tutaj efekt ko\u0144cowy powstaje dzi\u0119ki automatyzacji. Trudno m\u00f3wi\u0107 o wyst\u0105pieniu elementu kreatywno\u015bci w\u0142a\u015bciwej dla cz\u0142owieka. Nie wyst\u0119puje bezpo\u015brednia interakcja mi\u0119dzy narz\u0119dziem, a cz\u0142owiekiem.<\/p>\n

Badanie \u201eelementu tw\u00f3rczo\u015bci\u201d i sposobu dzia\u0142ania narz\u0119dzia<\/h2>\n

Dzia\u0142anie popularnych narz\u0119dzi generatywnej sztucznej inteligencji, jak ChatGPT wymaga podania przez u\u017cytkownika wskaz\u00f3wek, czyli og\u00f3lnego okre\u015blenia efektu, jaki chce uzyska\u0107 u\u017cytkownik pos\u0142uguj\u0105cy si\u0119 takim programem. Natomiast wynik jest tworzony w oparciu o dane, na jakich \u201ewytrenowano\u201d algorytmy. Poniewa\u017c dzia\u0142anie u\u017cytkownika jest ograniczone, np. do zadania pytania, czy wskaz\u00f3wek, trudno m\u00f3wi\u0107 o kreatywnym, tw\u00f3rczym wk\u0142adzie u\u017cytkownika. Podobnego zdania s\u0105 zagraniczne instytucje, jak United States Copyright Office (Urz\u0105d Praw Autorskich Stan\u00f3w Zjednoczonych), kt\u00f3ry w sprawie Kristiny Kashtanovej odm\u00f3wi\u0142 przyznania ochrony obrazom, kt\u00f3re zosta\u0142y stworzone przy udziale narz\u0119dzia Midjourney. Jednocze\u015bnie uzna\u0142 autorstwo Kashtanovej w zakresie ekspresyjnego materia\u0142u, kt\u00f3ry stworzy\u0142a Pani Kashtanova (tj. tekstu utworu, wyboru obraz\u00f3w i uk\u0142adu). W ocenie Urz\u0119du ochron\u0105 prawn\u0105 mog\u0142y zosta\u0107 obj\u0119te wy\u0142\u0105cznie elementy, kt\u00f3re posiadaj\u0105 wi\u0119cej ni\u017c minimaln\u0105 ilo\u015b\u0107 kreatywno\u015bci. Warto zaznaczy\u0107, \u017ce Urz\u0105d przeanalizowa\u0142 spos\u00f3b dzia\u0142ania narz\u0119dzia, wskazuj\u0105c, \u017ce proces nie jest kontrolowany przez u\u017cytkownika. Jednocze\u015bnie powo\u0142a\u0142 si\u0119 na kazus fotografii. Z orzecznictwa S\u0105du Najwy\u017cszego USA wynika, \u017ce o zakwalifikowaniu fotografii jako utworu decyduje to, czy posiada elementy oryginalno\u015bci, my\u015bli autora i nie stanowi wy\u0142\u0105cznie mechanicznej reprodukcji.<\/p>\n

Nowe szanse i wyzwania<\/h2>\n

Samym algorytmom nie mo\u017cna przypisa\u0107 autorstwa. Z kolei ocena, czy u\u017cytkownika pos\u0142uguj\u0105cego si\u0119 algorytmami mo\u017cna uzna\u0107 za autora wygenerowanych tre\u015bci jest kwesti\u0105 z\u0142o\u017con\u0105. Dlatego ka\u017cdy przypadek u\u017cycia takiego narz\u0119dzia wymaga osobnej weryfikacji pod k\u0105tem wyst\u0105pienia element\u00f3w indywidualno\u015bci i tw\u00f3rczo\u015bci.<\/p>\n

Z tre\u015bci dotychczas wydanych stanowisk przez organy zajmuj\u0105ce si\u0119 sztuczn\u0105 inteligencj\u0105 mo\u017cna wnioskowa\u0107, \u017ce w przypadku pos\u0142ugiwania si\u0119 narz\u0119dziami generatywnej sztucznej inteligencji uzyskanie statusu autora mo\u017ce wymaga\u0107 posiadania przez u\u017cytkownika umiej\u0119tno\u015bci technicznych. Znajomo\u015b\u0107 zasad dzia\u0142ania narz\u0119dzia umo\u017cliwi wp\u0142ywanie na funkcjonowanie algorytm\u00f3w, tak aby zosta\u0142 uzyskany efekt po\u017c\u0105dany przez u\u017cytkownika. W zwi\u0105zku z powy\u017cszym, prawdopodobnie niebawem zaobserwujemy powstanie nowych zawod\u00f3w, jak prompt engineer (in\u017cynier podpowiedzi).<\/p>\n

https:\/\/prawo.gazetaprawna.pl\/artykuly\/8708907,sztuczna-inteligencja-prawo-autorskie-chat-gpt-midjourney.html<\/a><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/article>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

[\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3909,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51],"tags":[],"class_list":["post-3908","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-publications"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/aplaw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3908","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/aplaw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/aplaw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aplaw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aplaw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3908"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/aplaw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3908\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aplaw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3909"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/aplaw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3908"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/aplaw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3908"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/aplaw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3908"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}